Fiyatı en çok artan sebze hangisi?

TAKİP ET

Marketlerde fiyatı en çok artan sebzeler belli oldu. Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden yapılan açıklamaya göre, yeşil soğan fiyatı en çok artan ürün oldu.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, “Nisan ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkında yeşil soğan ve maydanoz 3,7 kat, kuru soğan 3,5 kat, ıspanak 3,4 kat, patates ve süt 3,3 kat fazlayla tüketiciye satılmaktadır” dedi.
TZOB Genel Başkanı Bayraktar, Nisan ayında markette 29, üreticide 11 üründe fiyat artışı, markette 11, üreticide 12 üründe fiyat düşüşü olduğunu ve 9 üründe ise fiyatların değişmediğini açıkladı.
Üretici ve tüketici arasındaki makasın bir türlü kapanmadığına işaret eden Bayraktar, Nisan ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yeşil soğan, maydanoz, kuru soğan, ıspanak, patates, süt ve pırasada yaşandığını söyledi. Bayraktar, “Üretici ve market arasındaki fiyat farkı yüzde 274,57’le yeşil soğanda gerçekleşti. Yeşil soğanı yüzde 274’le maydanoz, yüzde 253,97’yle kuru soğan, yüzde 244’le ıspanak, yüzde 232,88’le patates, yüzde 228,57’yle süt ve yüzde 221,52’yle pırasa takip etti” dedi.
Üretici ve tüketici fiyatları arasındaki farka dikkat çeken Bayraktar, “Bugün üreticide 1 lira 73 kuruş olan yeşil soğan markette 6 lira 48 kuruşa, 50 kuruş olan maydanoz 1 lira 87 kuruşa, 63 kuruş olan kuru soğan 2 lira 23 kuruşa, 1 lira 50 kuruş olan ıspanak markette 5 lira 16 kuruşa, 73 kuruş olan patates 2 lira 43 kuruşa, 2 lira 73 kuruş olan süt 8 lira 97 kuruşa, 1 lira 58 kuruş olan pırasa 5 lira 8 kuruştan satılmaktadır” diye konuştu.  
 
-Market fiyatlarındaki değişim-
Nisan ayında fiyatı en fazla artan ürünün markette ve üreticide patates ve kuru soğan olduğunu belirten Bayraktar, fiyatı en fazla düşen ürünün ise markette lahana, üreticide ise ıspanak olduğunu belirtti.
Nisan ayında markette en fazla fiyat artışının yüzde 45,51 ile patateste olduğunu açıklayan Bayraktar, “Patatesteki fiyat artışını yüzde 31,18 ile kuru soğan, yüzde 18,79 ile karnabahar, yüzde 17,8 ile kuru üzüm, yüzde 17,43 ile nohut, yüzde 16,7 ile kırmızı mercimek, yüzde 14,16 ile pırasa yüzde 12,23 ile Antep fıstığı, yüzde 12,15 ile kırmızı mercimek, yüzde 8,32 ile tavuk eti, yüzde 6,81 ile domates, yüzde 5,34 ile salatalık, yüzde 5,05 ile kuru kayısı yüzde 4,91 ile limon takip etti” dedi.
Markette en fazla fiyat düşüşünün ise yüzde 20,66 ile lahanada olduğunu söyleyen Bayraktar, şunları ifade etti:
“Lahanadaki fiyat düşüşünü yüzde 13,94 ile patlıcan, yüzde 11,48 ile yeşil soğan, yüzde 10,34 ile kuru incir, yüzde 4,57 ile sivri biber, yüzde 3,61 ile maydanoz, yüzde 2,20 ile yumurta takip etti.”
 
 -Üretici fiyatlarındaki değişim-
Nisan ayında üreticide maydanoz, elma, kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek, pirinç, kuru incir ve süt fiyatında bir değişim meydana gelmezken, fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 33,33 ile ıspanak olduğunu belirten Bayraktar, şu bilgileri verdi:
“Ispanaktaki fiyat düşüşünü yüzde 30,80 ile yeşil soğan, yüzde 27,25 ile patlıcan, yüzde 15,96 ile pırasa, yüzde 11,85 ile sivri biber, yüzde 4,77 ile zeytinyağı, yüzde 4,17 ile fındık, yüzde 3,77 ile salatalık, yüzde 1,96 ile kabak ve yüzde 1,79 ile yumurta yüzde 1,25 ile havuç, yüzde 1,21 ile marul takip etti.
Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 82,50 ile patateste yaşandı. Patatesi ise sırasıyla şu ürünler takip etti: Yüzde 80 ile kuru soğan, yüzde 47,76 ile lahana, yüzde 29,75 ile karnabahar, yüzde 21,74 ile kayısı, yüzde 8,93 ile limon, yüzde 7,42 ile domates, yüzde 4,06 ile Antep fıstığı, yüzde 2,56 ile kuru üzüm, yüzde 0,76 ile dana karkas, yüzde 0,67 ile kuzu karkas.” 
 
 -Ürünlerde fiyat değişimlerinin nedenleri-
Bayraktar, “Nisan ayında üreticide en fazla fiyat artışının görüldüğü patates ve kuru soğanda TMO’nun alım yapması fiyatlarda artışa yol açmıştır” diyerek değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
“Lahana ve karnabahar da sezon sonunun gelmiş olması da fiyat artışında etkili olmuştur. Kuru kayısıda meydana gelen don, kuru üzümde ise dolar kurundaki yükselme ile ihracatta yaşanan artışlar fiyatı yükseltmiştir. Antep fıstığında görülen artış, ürün arzında meydana gelen azalıştan dolayı olmuştur. Domateste geçiş dönemi olması, arzın seralardan sağlanması, ihracatın devam etmesi fiyatta artışa yol açmıştır.
Fiyatı en fazla düşen ürün ıspanaktır. Ispanaktaki fiyat düşüşünü sırasıyla yeşil soğan, patlıcan, pırasa, sivri biber, zeytinyağı, fındık ve salatalık takip etmiştir. TMO’nun 30 Nisan itibariyle fındık alımını sonlandıracak olması piyasada fiyatların gerilemesine neden olmuştur. Zeytinyağı fiyatlarında meydana gelen düşüş ise dökme zeytinyağı ihracatına getirilen kısıtlamadan kaynaklanmaktadır. Sivri biber, yeşil soğan, ıspanak, pırasa ve patlıcanda artan hava sıcaklıklarıyla birlikte hasat edilen ürün miktarındaki artış ve pandeminin etkisi fiyat düşüşüne yol açmıştır.”
 
-Üreticilerimizin Sorunları ve Beklentileri-
Üretim sezonunun başından bu yana ve son bir yılda, girdi fiyat artışlarının bazı tarımsal ürünlerin fiyatlarını yükselttiğini belirten Bayraktar, “Başta gübre olmak üzere, yem, elektrik, tarımsal ilaç fiyatları ve sulama ücretleri son bir yılda oldukça artmıştır. Nitekim üre gübresi fiyatları son bir yılda yüzde 94 artarken, DAP gübresi fiyatı aynı dönemde yüzde 95,8 arttı. Besi yeminde son bir yılda yüzde 34,5 artış olurken, süt yemindeki artış yüzde 40,4’u buldu” dedi.
“Girdi fiyatlarının yüksekliğinden dolayı üretici yeterince girdi kullanamayacağı için verim düşecek üretim azalacak, maliyetler artacaktır” diyen Bayraktar sözlerini şöyle sürdürdü:
“Üretici maliyetlerini düşürmeden insanımızın ucuz gıdaya ulaşması mümkün değildir. Gübre, elektrik, sulama ve ilaç gibi girdilerde indirime gidilmelidir. Bu yıl pandemi nedeniyle talepte yaşanan daralma sonucu patates ve kuru soğan fiyatlarında sert düşüşler yaşanmıştır.”
Üretimde istikrar için sözleşmeli üretim yaygınlaştırılmalı, ürün ihtisas havzaları ve piyasa düzenleyici kuruluşlar oluşturularak fiyatlarda istikrar sağlanmalı, üretim doğru yerde, doğru zamanda ve doğru miktarlarda ekonomik olarak iç ve dış talebe göre planlanmalıdır. Üretici örgütlenmesine önem verilmeli, üretim maliyetleri düşürülmeli, tarımsal ürünler üreticiden tüketiciye örgütlü bir yapı ile ulaştırılmalı, pazarlama sorunlarına çözüm getirilmesi için tüm ilgili kurum ve kuruluşlar iş birliği içinde çalışmalıdır.
Pandemiye rağmen zor şartlar altında üretime devam eden üreticilerimizin halkın beslenmesi yanında ekonomimize katkısını sürdürebilmesi için var olan sorunları acil olarak çözülmelidir.
Rusya’nın domatese uyguladığı ve dolmak üzere olan kota nedeniyle halen örtü altında üretim yapan çiftçilerimizin zor durumda kalabileceğini bildiren Bayraktar, “Bu nedenle ihracatın devam etmesi üretici için çok önemlidir. Bunun için domatese uygulanan kotanın bir an önce artırılması ve hatta kaldırılması yönünde çalışmalar yapılmalıdır. Rusya’nın sera üretimini artırması nedeniyle yeni pazarların bulunması kaçınılmaz hale gelmiştir. Konuyla ilgili talebimizi Ticaret Bakanlığına ilettik” dedi.
 
-Salgın döneminde gıdaya erişim zorluğu-


“Salgın hastalıkla mücadele ettiğimiz bu dönemde marketlerde fiyat artışı olan ürün sayısının yüksek olduğu dikkate alındığında, tüketicilerimizin makul fiyatlardan ürün temin edebilmesi için market fiyatlarının yakından takip edilmesi, denetimlerin artırılması ve piyasa düzeninin sağlanması gerekmektedir” diyen Bayraktar, tüm kesimlerin sorumlu davranarak piyasaları bozanlara fırsat vermemeleri gerektiğini ve gıdaya uygun fiyatla erişimin kolaylaştırılmasını vurguladı.
Bayraktar, “Salgın hastalık döneminde gıdaya erişimin ne kadar zor ve önemli olduğu bir kez daha görülmüştür. Çiftçilerimiz istikrarlı gelir elde ederek ürünlerini değer fiyattan satabilmeli, tüketicilerimiz de makul fiyatlardan ürün temin edebilmelidir” dedi.
 
-Ramazan ortası üretici market fiyat karşılaştırması-


TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ramazan ortasını kapsayan 6-26 Nisan tarihleri arasında markette 27, üreticide 13 üründe fiyat artışı; markette 12, üreticide 7 üründe fiyat düşüşü olduğunu; markette 1, üreticide 12 üründe fiyatın değişmediğini bildirdi.
Bayraktar, Ramazan ortasında fiyatı en fazla artan ürünün market ve üreticide patates; fiyatı en fazla düşen ürünün ise markette lahana ve üreticide yeşil soğan olduğunu belirtti.
 
-Market fiyatlarındaki değişim-


Ramazan ortasında markette sadece toz şeker fiyatında bir değişim meydana gelmezken, markette fiyat düşüşünün en fazla yüzde 20,49 ile lahanada görüldüğünü bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:
“Markette en fazla fiyat artışı ise yüzde 38,86 ile patateste yaşandı. Patatesteki fiyat artışını yüzde 25,99 ile kuru soğan, yüzde 13,13 ile kırmızı mercimek, yüzde 12,15 ile yeşil mercimek ve yüzde 10,42 ile nohut takip etti.
En fazla fiyat düşüşü yüzde 20,37 ile lahanada yaşandı, Lahanadaki fiyat düşüşünü 15,20 ile kuru incir, yüzde 11,48 ile yeşil soğan, yüzde 10,54 ile patlıcan izledi.”
 
-Üretici fiyatlarındaki değişim-
Ramazan ortasında üreticide, patlıcan, ıspanak, maydanoz, elma, kuru fasulye, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, pirinç, kuru incir, yumurta ve süt fiyatında bir değişim meydana gelmezken, yüzde 30,80 azalmayla fiyatı en fazla düşen ürünün yeşil soğan olduğunu belirten Bayraktar, şu bilgileri verdi:
“Yeşil soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 12,22 ile havuç, yüzde 11,85 ile sivri biber, yüzde 7,88 ile domates izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 231,82 ile patateste görüldü. Patatesteki fiyat artışını yüzde 125 ile kuru soğan, yüzde 32 ile lahana, yüzde 14,86 ile salatalık, yüzde 9,80 ile kuru kayısı, yüzde 5,84 ile marul takip etti.” 

Seçili ürünlerde 26 Nisan 2021 tarihi itibarıyla ortalama üretici, hal, pazar ve market fiyatları ve fiyat farkları
ÜRÜNLERÜreticiHalPazarMarketHal/ÜreticiPazar/ÜreticiMarket/Üretici
Fiyatı (TL/Kg)Fiyatı (TL/Kg)Fiyatı (TL/Kg)Fiyatı (TL/Kg)Fiyat Farkı (Yüzde)Fiyat Farkı (Yüzde)Fiyat Farkı (Yüzde)
Yeşil Soğan (kg)1,733,8156,48120,23189,02274,57
Maydanoz (adet)0,50,681,251,8736,00150,00274,00
Kuru Soğan0,631,231,882,2395,24198,41253,97
Ispanak1,52,043,95,1636,00160,00244,00
Patates0,731,582,042,43116,44179,45232,88
1 lt Süt2,73  8,97  228,57
Pırasa1,581,843,175,0816,46100,63221,52
Elma2,24,985,57,02126,36150,00219,09
Nohut4,35611,2513,8837,93158,62219,08
Marul (adet)1,632,293,835,240,49134,97219,02
Karnabahar2,052,783,835,6935,6186,83177,56
Kuru İncir24,5 51,6764,98 110,90165,22
Kuru Üzüm12 24,531,37 104,17161,42
Kırmızı Mercimek4,849,49,512,5894,2196,28159,92
Havuç1,581,723,334,18,86110,76159,49
Antep Fıstığı41,79 90105,98 115,36153,60
Domates3,045,356,087,6975,99100,00152,96
Kabak2,53,874,836,1354,8093,20145,20
Salatalık2,554,025,186,1257,65103,14140,00
Yeşil Mercimek5,327,51012,7440,9887,97139,47
Patlıcan2,673,974,756,1148,6977,90128,84
Limon3,053,995,086,8430,8266,56124,26
Sivri Biber6,326,759,0213,996,8042,72121,36
Lahana0,9911,712,151,0172,73117,17
Çilek8,8311,516,217,9530,2483,47103,28
Zeytinyağı23,96  47,86  99,75
Kuru Fasulye7,939,351315,7917,9163,9399,12
Kuru Kayısı28 42,552,47 51,7987,39
Fındık (iç)46 7083,15 52,1780,76
Dana Eti6,687,58,259,72 23,5045,51
Yumurta39,56  64,36  62,69
Kuzu Eti0,55 10,89 81,8261,82
Pirinç55,31  88,92  60,77
Beyaz Peynir   39,13   
Kaşar Peyniri   52,51   
Yoğurt   9,19   
Tereyağı   66,6   
Mısırözü Yağı   21,54   
Ayçiçek  Yağı   20,99   
Tavuk Eti   18,48   
Toz şeker   6,39   
Not: Hal, pazar ve market verileri Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden derlenmektedir. Pirinç (Osmancık), kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatlarıdır.  Dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatı serbest piyasa fiyatıdır.
  
Seçili ürünlerde market fiyatlarında aylık fiyatlar ve değişim oranları
30 Mart 202126 Nisan 202126 Nisan 2021/30 Mart 2021
ÜRÜNLERAy Sonu Market Fiyatı (TL/kg)Ay Sonu Market Fiyatı (TL/kg)Değişim (Yüzde)
Patates1,672,4345,51
Kuru soğan1,702,2331,18
Karnabahar4,795,6918,79
Kuru Üzüm26,6331,3717,80
Nohut11,8213,8817,43
Kırmızı Mercimek10,7812,5816,70
Pırasa4,455,0814,16
Antep Fıstığı94,43105,9812,23
Yeşil mercimek11,3612,7412,15
Tavuk Eti17,0618,488,32
Domates7,207,696,81
Salatalık5,816,125,34
Kuru Kayısı49,9552,475,05
Limon6,526,844,91
Ayçiçek  yağı20,0320,994,79
Kuru Fasulye15,1815,794,02
Mısırözü yağı20,8721,543,21
Kabak5,976,132,68
Ispanak5,045,162,38
Elma6,867,022,33
Zeytinyağı46,9347,861,98
Tereyağ65,3266,601,96
Havuç4,034,101,74
Marul (adet)5,115,201,76
Kaşar peyniri51,6452,511,68
Kuzu Eti88,1488,920,88
Dana Eti63,9564,360,64
1 Lt Süt8,948,970,34
Beyaz peynir39,0539,130,20
Fındık (İç)83,4883,15-0,40
Pirinç9,789,72-0,61
Yoğurt9,259,19-0,65
Toz şeker6,456,39-0,93
Yumurta0,910,89-2,20
Maydonoz(adet)1,941,87-3,61
Sivri Biber14,6613,99-4,57
Kuru İncir72,4764,98-10,34
Yeşil soğan(kg)7,326,48-11,48
Patlıcan7,106,11-13,94
Lahana2,712,15-20,66
  
Seçili ürünlerde üretici fiyatlarında aylık fiyatlar ve değişim oranları
ÜRETİCİ30 Mart 202126 Nisan 202126 Nisan 2021/30 Mart 2021
ÜRÜNLERAy Sonu Üretici Fiyatı (TL/kg)Ay Sonu Üretici Fiyatı (TL/kg)Değişim (Yüzde)
Patates0,400,7382,50
Kuru soğan0,350,6380,00
Lahana0,670,9947,76
Karnabahar1,582,0529,75
Kuru Kayısı23,0028,0021,74
Limon2,803,058,93
Domates2,833,047,42
Antep Fıstığı40,1641,794,06
Kuru Üzüm11,7012,002,56
Dana Eti39,2639,560,76
Kuzu Eti54,9455,310,67
Maydonoz (adet)0,500,500,00
Elma2,202,200,00
Kuru Fasulye7,937,930,00
Nohut4,354,350,00
Kırmızı Mercimek4,844,840,00
Yeşil mercimek5,325,320,00
Pirinç6,686,680,00
Kuru İncir24,5024,500,00
1 Lt Süt2,732,730,00
Marul (adet)1,651,63-1,21
Havuç1,601,58-1,25
Yumurta0,560,55-1,79
Kabak2,552,50-1,96
Salatalık2,652,55-3,77
Fındık (İç)48,0046,00-4,17
Zeytinyağı25,1623,96-4,77
Sivri Biber7,176,32-11,85
Pırasa1,881,58-15,96
Patlıcan3,672,67-27,25
Yeşil soğan (kg)2,501,73-30,80
Ispanak2,251,50-33,33
   
Seçili Ürünlerde Market Fiyatlarında Ramazan Öncesine Göre Fiyatlar ve Değişim Oranları:
 
MARKET6 Nisan 202126 Nisan 202126 Nisan 2021/6 Nisan 2021
ÜRÜNLERRamazan Öncesi Market Fiyatı (TL/kg)Ramazan Ortası Market Fiyatı (TL/kg)Değişim (Yüzde)
Patates1,752,4338,86
Kuru Soğan1,772,2325,99
Kırmızı Mercimek11,1212,5813,13
Yeşil Mercimek11,3612,7412,15
Nohut12,5713,8810,42
Mısırözü Yağı19,7221,549,23
Salatalık5,666,128,13
Pırasa4,705,088,09
Tavuk Eti17,4818,485,72
Limon6,516,845,07
Kuru Kayısı49,9752,475,00
Kuru Üzüm29,9731,374,67
Ayçiçek Yağı20,1720,994,07
Kuru Fasulye15,1815,794,02
Elma6,767,023,85
Kabak5,916,133,72
Domates7,537,692,12
Tereyağı65,6366,601,48
Havuç4,064,100,99
Fındık (iç)82,4883,150,81
Dana Eti63,9664,360,63
Kuzu Eti88,4388,920,55
Ispanak5,145,160,39
Zeytinyağı47,7247,860,29
Kaşar Peyniri52,4152,510,19
Maydanoz (adet)1,871,870,00
1 lt Süt8,968,970,11
Toz Şeker6,396,390,00
Yoğurt9,239,19-0,43
Antep Fıstığı106,86105,98-0,82
Marul (adet)5,255,20-0,95
Yumurta0,900,89-1,11
Beyaz peynir39,7139,13-1,46
Pirinç10,289,72-5,45
Karnabahar6,035,69-5,64
Sivri Biber15,5613,99-10,09
Patlıcan6,836,11-10,54
Yeşil soğan (kg)7,326,48-11,48
Kuru İncir76,6364,98-15,20
Lahana2,702,15-20,37
   
Seçili Ürünlerde Üretici Fiyatlarında Ramazan Öncesine Göre Fiyatlar ve Değişim Oranları:
 6 Nisan 202126 Nisan 202126 Nisan 2021/6 Nisan 2021
ÜRÜNLERRamazan Öncesi Üretici Fiyatı (TL/kg)Ramazan Ortası Üretici Fiyatı (TL/kg)Değişim (Yüzde)
Patates0,220,73231,82
Kuru soğan0,280,63125,00
Lahana0,750,9932,00
Salatalık2,222,5514,86
Kuru Kayısı25,5028,009,80
Marul (adet)1,541,635,84
Kabak2,382,505,04
Antep Fıstığı40,5941,792,96
Kuru Üzüm11,7012,002,56
Karnabahar2,002,052,50
Pırasa1,561,581,28
Dana Eti39,2639,560,76
Kuzu Eti54,9655,310,64
Patlıcan2,672,670,00
Ispanak1,501,500,00
Maydanoz (adet)0,500,500,00
Elma2,202,200,00
Kuru Fasulye7,937,930,00
Nohut4,354,350,00
Kırmızı Mercimek4,844,840,00
Yeşil mercimek5,325,320,00
Pirinç6,686,680,00
Kuru İncir24,5024,500,00
Yumurta0,550,550,00
1 lt Süt2,732,730,00
Limon3,183,05-4,09
Zeytinyağı25,1623,96-4,77
Fındık (İç)49,0046,00-6,12
Domates3,303,04-7,88
Sivri Biber7,176,32-11,85
Havuç1,801,58-12,22
Yeşil soğan (kg)2,501,73-30,80